De koers-boekwaarde verhouding (P/B ratio) is een financieel kengetal dat wordt gebruikt om een bedrijf te waarderen. In dit artikel leggen we uit wat de koers-boekwaarde verhouding precies is, hoe je deze kunt berekenen en de uitkomst kunt interpreteren.
Wat is de koers-boekwaarde verhouding?
De koers-boekwaarde verhouding is een financiële ratio die iets zegt over de waardering van een bedrijf. De koers-boekwaarde verhouding wordt ook wel de P/B ratio genoemd, afgeleid van de Engelse term price-to-book ratio.
Door het berekenen van de koers-boekwaarde verhouding wordt de waarde in aandelen (koerswaarde) vergeleken met de waarde op papier (de boekwaarde). Doordat dit financiële kengetal iets zegt over de waardering van een bedrijf behoort de P/B ratio tot de fundamentele analyse.
Tip: bekijk ons artikel over ondergewaardeerde aandelen.
De koers-boekwaarde verhouding wordt dus vooral gebruikt door beleggers, maar het kan bijvoorbeeld ook door analisten worden gebruikt voor het achterhalen van trends in de markt of het marktsentiment.
P/B ratio berekenen
Je kunt de koers-boekwaarde verhouding vaak vinden op websites zoals Morningstar, Yahoo Finance of bij je broker. Toch is het ook handig om te weten hoe je deze financiële ratio zelf kunt berekenen. Door dit te doen zal je de P/B ratio ook veel beter begrijpen.
Koers-boekwaarde verhouding formule
Je kunt de koers-boekwaarde verhouding gemakkelijk berekenen met de volgende formule.
Koers-boekwaarde verhouding = koers aandeel / boekwaarde per aandeel
De koers per aandeel is redelijk simpel. Dit is de prijs die een aandeel op een bepaald moment heeft. Dit hoef je ook niet te berekenen, maar dit is op te zoeken.
De boekwaarde per aandeel bereken je door de boekwaarde van een bedrijf te delen door het aantal uitstaande aandelen. De boekwaarde van een bedrijf is het verschil tussen de activa en het vreemd vermogen. Laten we om dit beter te begrijpen naar een simpele balans kijken.
Om de boekwaarde te berekenen neem je in dit geval dus de hele activa (€715.000) en trekt het vreemde vermogen ervan af. Het vreemd vermogen bestaat in de bovenstaande balans uit een hypotheek (€250.000), crediteuren (€20.000) en een rekening courant (€40.000).
De boekwaarde komt dan uit op €405.000 (€715.000 – €250.000 – €20.000 – €40.000). Dit bedrag moet je dan nog delen door het aantal uitstaande aandelen.
Voorbeeld koers-boekwaarde verhouding
We hebben zojuist de formule voor het berekenen van de koers-boekwaarde verhouding besproken. Door een voorbeeld spreekt het vaak nog meer tot de verbeelding.
Hierbij kijken we naar ASML, het grootste bedrijf van Nederland. Het jaarverslag van AMSL (en jaarverslagen uit het verleden) kun je hier vinden op hun website.
Het boekjaar van AMSL loopt gelijk met het kalenderjaar. Het meest recente boekjaar op het moment van schrijven liep tot en met 31 december 2022.
Laten we eerst kijken naar de koers van AMSL. Dit is het eerste wat we nodig hebben voor het invullen van de formule. In het onderstaande screenshot kun je zien dat de koers op €503,80 stond op 30 december 2022. We nemen deze datum omdat 31 december 2022 een zaterdag was, waardoor de beurs niet open was.
Om de boekwaarde te berekenen moeten we naar de balans kijken. Hieronder zie je de balans hoe die op 31 december 2022 was.
De totale activa was €36.300.400.000 op 31 december 2022. Hier trekken we het totale vreemd vermogen (total liabilities) vanaf. Dit is een bedrag van €27.489.600.000.
De totale boekwaarde komt dan uit op een bedrag van €8.810.800.000. We moeten dit bedrag nog delen door het aantal uitstaande aandelen.
Dit kun je ook in het jaarverslag vinden. Het aantal uitstaande aandelen was 394.589.411 op 31 december 2022.
Wanneer we de boekwaarde per aandeel berekenen komen we uit op een waarde van €22,33 (€8.810.800.000 / 394.589.411).
We hebben nu alle cijfers om de formule voor de koers-boekwaarde verhouding in te vullen. De P/B ratio van AMSL was 22,56 op 31 december 2022.
€503,80 / 22,33 = 22,56
Hoe kun je de koers-boekwaarde verhouding interpreteren?
We hebben zojuist een voorbeeld berekend van de koers-boekwaarde verhouding. Dan is het natuurlijk ook handig dat je weet hoe je deze financiële ratio kunt interpreteren.
Over het algemeen wordt een P/B ratio van lager dan 1 gezien als een indicatie voor een onderwaardering. De boekwaarde per aandeel is in dat geval hoger dan de koers van het aandeel.
Een koers-boekwaarde verhouding van meer dan 1 kan duiden op een overwaardering. Beleggers willen dan meer geld geven voor een aandeel dan het op papier (op basis van boekwaarde) waard is.
Dit gebeurt wanneer beleggers verwachtingen hebben van toekomstige groei. Vaak zal de P/B ratio bijvoorbeeld erg hoog zijn bij startups. De boekwaarde is laag, maar er is dan wel veel potentieel. Dit soort aandelen worden groeiaandelen genoemd.
In het voorbeeld van AMSL dat we in dit artikel hebben berekend zie je ook een sterke indicatie voor een overwaardering. Beleggers willen maar liefst 22,56 keer de boekwaarde per aandeel betalen om een aandeel van ASML te bemachtigen. Dit geeft aan dat er een enorme verwachting is voor toekomstige groei.
Het is wel belangrijk om te vermelden dat je nooit een goed beeld krijgt van één financiële ratio. Daarom is het belangrijk om een bedrijf vanuit verschillende kanten te bekijken en ook het jaarverslag te lezen om een completer beeld te krijgen.
Beperkingen P/B ratio
Wanneer je financiële ratio’s gaat interpreteren is het ook belangrijk om de beperkingen te weten. Op deze manier is de kans op verkeerde conclusies kleiner. We hebben hieronder een aantal belangrijke beperkingen van de koers-boekwaarde verhouding op een rij gezet.
Het is een momentopname
De eerste beperking van de koers-boekwaarde verhouding is dat het een momentopname is. Zoals we bij het voorbeeld van ASML in dit artikel hebben gezien stond de koers van het aandeel een maand later op €600+ (in plaats van €503,80). Dit heeft natuurlijk een enorme impact op de P/B ratio.
Alleen tastbare zaken worden meegenomen
De tweede beperking van de P/B ratio is dat de boekwaarde alleen tastbare zaken omvat. Denk hierbij aan gebouwen en voorraad. Minder concrete zaken zoals merkwaarde of kennis worden niet meegenomen.
Technologiebedrijven hebben over het algemeen minder activa, waardoor de boekwaarde lager wordt. De waarde ligt meer in het personeel (en de kennis die deze mensen hebben). Het personeel staat echter niet op de balans. Hierdoor wordt de koers-boekwaarde verhouding van zulke bedrijven vaak ook hoger. Het bedrijf lijkt dan overgewaardeerd, terwijl dit niet zo hoeft te zijn.
Een bedrijf met veel dure machines en gebouwen heeft een hogere boekwaarde, waardoor de P/B ratio lager wordt. Het bedrijf lijkt dan ondergewaardeerd. Dat er dure gebouwen op de balans staan, betekent echter niet per se dat deze gebouwen daadwerkelijk veel waarde toevoegen.
Door de verschillen die we zojuist hebben benoemd is het eigenlijk niet mogelijk om de koers-boekwaarde verhouding van bedrijven uit verschillende sectoren te vergelijken. Net zoals bij veel andere financiële ratio’s is het daarom verstandig om alleen bedrijven te vergelijken die veel op elkaar lijken.
De manier van boekhouden kan invloed hebben op de P/B ratio
De boekwaarde hangt ook af van de manier van boekhouden. Denk bijvoorbeeld aan hoe een bedrijf omgaat met afschrijvingen of het waarderen van de voorraad. Het verschilt per bedrijf hoe dit wordt gedaan waardoor er ook verschillen ontstaan in de koers-boekwaarde verhouding. Ook hierdoor wordt het vergelijken van verschillende bedrijven lastiger.
Conclusie
Door het berekenen van de koers-boekwaarde verhouding is het mogelijk om een beeld te krijgen van de waardering van een bedrijf. Zoals we meerdere keren in dit artikel hebben benoemd is het echter belangrijk om nooit van één financiële ratio uit te gaan. Wat betreft de waardering van een bedrijf kun je daarom bijvoorbeeld ook kijken naar de koers-winstverhouding.
Vergroot je financiële kennis!
Disclaimer
We zijn geen professioneel adviseurs. De informatie op deze website is gebaseerd op onze persoonlijke mening en ervaring. Dit is een geen enkel geval financieel advies. Let op: beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt je inleg (deels) verliezen. Dit artikel kan reclame bevatten. Wil je gaan beleggen bij een broker, bekijk dan altijd het prospectus op de website van de betreffende broker.
