De koers van aandelen gaat omhoog en omlaag. Dit wordt volatiliteit genoemd. In dit artikel kijken we naar de volatiliteit van alle aandelen uit de AEX index. De meeste volatiele aandelen uit de AEX bespreken we nog even apart.
Wat zijn volatiele aandelen?
Volatiliteit bij aandelen geeft aan hoe sterk de koers van een aandeel schommelt. Dit betekent dat volatiele aandelen over het algemeen dus diepere dalen, maar ook hogere pieken hebben.

In veel gevallen wordt volatiliteit gemeten opzichte van een bepaalde index. Sommige aandelen bewegen harder op en neer dan de index, terwijl andere aandelen minder hard op en neer bewegen.
In dit artikel kijken we naar de volatiliteit van de aandelen van de AEX. We zetten de volatiliteit van alle aandelen uit de AEX af tegen de volatiliteit van de gehele AEX index.
We doen dit op basis van historische data, het is dus belangrijk om in gedachten te houden dat het zeker geen garantie is voor de toekomst.
Daarnaast is het belangrijk om te begrijpen dat volatiele aandelen over het algemeen een hoger risico hebben dan minder volatiele aandelen. Stijgingen en dalingen zijn namelijk sterker bij volatiele aandelen.
Waarom zou je kijken naar de meest volatiele aandelen uit de AEX?
De AEX index is de belangrijkste index van Nederland. Waarom zou je kijken naar de meest volatiele aandelen uit deze index?
Allereerst kunnen we, zoals we zojuist hebben besproken, een inschatting maken van het risico door te kijken naar de volatiliteit. Dit werkt twee kanten op; je kunt bewust in erg volatiele aandelen investeren omdat je meer risico wil nemen, maar het kan ook zo zijn dat je deze volatiele aandelen juist wil vermijden omdat je meer risico-avers bent.
Daarnaast is het natuurlijk ook interessant om te zien welke aandelen, of wat voor soort aandelen, een hoge volatiliteit laten zien ten opzichte van de gehele index. Dit kan je wellicht ook helpen om te begrijpen hoe de financiële markten werken.
Hoe bepaal je wat de meest volatiele aandelen uit de AEX zijn?
Om te bepalen wat volatiele aandelen uit de AEX index zijn moeten we twee dingen berekenen:
- De volatiliteit van de individuele aandelen van de AEX.
- De bèta van de aandelen ten opzichte van de gehele AEX index.
Volatiliteit berekenen
De volledige uitleg over hoe je volatiliteit kunt berekenen is te vinden in ons artikel over volatiliteit. Het is namelijk een statistische meting die iets te complex is om hier volledige uit te leggen.
De volatiliteit is de standaarddeviatie van een bepaalde reeks.
We kijken bij het berekenen van de volatiliteit naar de prijs van een aandeel per dag. Je gaat bij het berekenen van de volatiliteit kijken hoeveel elk prijspunt afwijkt van de gemiddelde prijs over een bepaalde periode. Hierdoor kun je zien hoeveel beweging er in de prijs zit.
Bèta berekenen
Om de volatiliteit van een individueel aandeel af te zetten tegen een index (de AEX in dit geval) kunnen we de bèta berekenen.
Je kunt de volatiliteit namelijk alleen interpreteren door naar de bèta ten opzichte van de AEX index te kijken. Een hogere aandelenprijs (bijvoorbeeld €100 ten opzichte van €10) geeft namelijk automatisch een hogere absolute volatiliteit.
Door de bèta plaats je de volatiliteit in perspectief en kun je dus aandelen vergelijken. De index (AEX) heeft een bèta van 1. Dit is de benchmark voor de individuele aandelen.
Als een aandeel een bèta heeft die hoger is dan 1 dan is het volatieler dan de AEX. Bij bèta onder de 1 is het aandeel minder volatiel dan de AEX index.
Het berekenen van de bèta vergt nog meer statistiek en dit is ook iets te complex om in dit artikel te behandelen. De volledige uitleg over de bèta kun je daarom vinden in ons artikel over de bèta bij aandelen.
De bèta is de covariantie tussen het aandeel en de index, gedeeld door de variantie van de index.
De volatiliteit van alle aandelen uit de AEX
Bij het berekenen van de volatiliteit van de aandelen van de AEX kijken we naar de laatste 12 maanden (augustus 2022 tot augustus 2023).
Binnen de AEX is er namelijk behoorlijk wat veranderd als we naar een langere periode kijken. Exor is bijvoorbeeld pas sinds 2022 genoteerd op de Amsterdamse beurs.
De data die we hebben gebruikt komt van Yahoo Finance.
Voor alle aandelen hebben we de prijzen van de Amsterdamse beurs (AEX) genomen, behalve voor DSM. Dit bedrijf is namelijk met Firmenich gefuseerd, waardoor de data van de AEX slechts vanaf april 2023 beschikbaar is. Dit hoeft echter geen probleem te zijn voor het berekenen van de volatiliteit.
In de onderstaande tabel kun je volatiliteit en de bèta van de aandelen uit de AEX vinden. Zoals we eerder hebben besproken betekent een hogere bèta dat het aandeel volatieler is en een lagere bèta dat het aandeel minder volatiel is.
| # | Aandeel AEX | Volatiliteit | Bèta (1 Jaar) |
|---|---|---|---|
| 1 | Adyen | 0,0294 | 1,97 |
| 2 | BE Semiconductor Industries | 0,0286 | 1,87 |
| 3 | ASM International | 0,0280 | 1,87 |
| 4 | ASML | 0,023 | 1,87 |
| 5 | Prosus | 0,0273 | 1,47 |
| 6 | IMCD | 0,0180 | 1,37 |
| 7 | ArcelorMittal | 0,0206 | 1,24 |
| 8 | Philips | 0,0244 | 1,20 |
| 9 | Akzo Nobel | 0,0159 | 1,06 |
| 10 | ING | 0,0189 | 1,02 |
| 11 | Randstad | 0,0174 | 0,99 |
| 12 | Aegon | 0,0182 | 0,99 |
| 13 | Universal Music Group | 0,0192 | 0,96 |
| 14 | Exor | 0,0152 | 0,94 |
| 15 | NN Group | 0,0147 | 0,80 |
| 16 | ABN AMRO Bank | 0,0200 | 0,78 |
| 17 | Shell | 0,0175 | 0,73 |
| 18 | RELX | 0,0122 | 0,62 |
| 19 | ASR Nederland | 0,0141 | 0,58 |
| 20 | Wolters Kluwer | 0,0133 | 0,49 |
| 21 | Heineken | 0,0127 | 0,42 |
| 22 | Unilever | 0,0090 | 0,33 |
| 23 | DSM | 0,0091 | 0,26 |
| 24 | Ahold Delhaize | 0,0123 | 0,25 |
| 25 | KPN | 0,0094 | 0,16 |
| AEX index | 0,0098 | 1 |
De meest volatiele aandelen uit de AEX
In de bovenstaande tabel kun je de volatiliteit van alle aandelen uit de AEX index zien. Het is dan ook makkelijk om te zien wat de meest volatiele aandelen uit de AEX zijn. Deze aandelen zullen we hieronder kort bespreken.
1. Adyen
Adyen was afgelopen jaar het meeste volatiele aandeel van de AEX index.
Zoals je in de onderstaande grafiek kunt zien kende het aandeel een forse daling in het begin van onze periode (augustus 2022), waarna het langzaam weer omhoog is gekrabbeld. Er zijn wel een aantal schommelingen te zien. Dit verklaart ook wel waarom de volatiliteit van Adyen zo hoog was in de periode augustus 2022 tot augustus 2023.

2. BE Semiconductor Industries
BE Semiconductor Industries staat op de tweede plaats met meeste volatiele aandelen van de AEX.
Dit bedrijf verkoopt machines voor de halfgeleiderindustrie. De kans is groot dat je deze industrie in het nieuws voorbij hebt zien komen. Door de wereldwijde vraag naar chips presteerde dit soort bedrijven erg goed. Dit zie je ook terug in het koersverloop van BE Semiconductor Industries van het afgelopen jaar.
Ondanks dat het aandeel een stabiele groei laat zien in het afgelopen jaar scoort het toch hoog qua volatiliteit. Dit komt doordat veel prijspunten afwijken van het gemiddelde.

3. ASM International
ASM International is ook een bedrijf dat productiemachines voor de halfgeleider industrie produceert. Het is dan niet zo gek dat dit artikel ook in deze lijst met meest volatiele aandelen uit de AEX index staat.

4. ASML
We wilden eigenlijk alleen de top drie meest volatiele aandelen uit de AEX laten zien. Het verschil tussen BE Semiconductor Industries, ASM International en ASML is echter zo klein dat we de laatste ook nog even behandelen
ASML is waarschijnlijk het meest bekende bedrijf dat machines maakt voor de halfgeleiderindustrie. Het is bovendien ook het grootste bedrijf van Nederland.
Dit bedrijf verdient haar plek op deze lijst met meest volatiele aandelen uit de AEX echter niet alleen met groeien. Eind 2022 was er namelijk ook een flink daling te zien in de aandelenprijs van ASML.

Cyclische en defensieve aandelen uit de AEX
Ten slotte kijken we nog naar cyclische en defensieve aandelen uit de AEX index. Dit is namelijk gerelateerd aan de volatiliteit.
Een belangrijke kanttekening is dat we de volatiliteit van de aandelen uit de AEX in dit artikel hebben berekend aan de hand van één jaar. Hierdoor kan een bepaalde gebeurtenis een grote invloed hebben op de volatiliteit van een aandeel.
Het is dus lastig om aan de hand van zo’n korte periode te bepalen wat cyclische en wat defensieve aandelen uit de AEX zijn. Aan de hand van de definitie van cyclische en defensieve aandelen kunnen we echter wel kijken naar of de bèta deze verwachting bevestigt of niet.
Cyclische aandelen AEX
Cyclische aandelen zijn over het algemeen volatieler. Deze aandelen bewegen meer mee met de economie. Vraag en aanbod van de producten of diensten schommelt.
Voorbeelden van cyclische aandelen uit de AEX index zijn bijvoorbeeld bedrijven zoals ASML die machines produceren voor de halfgeleiderindustrie. Dit is sterk afhankelijk van de vraag naar chips.
ArcelorMittal is een ander voorbeeld van een cyclisch aandeel uit de AEX index. De koers van dit aandeel is sterk afhankelijk van de vraag naar staal, wat weer afhankelijk is van de economische groei. De bèta van dit bedrijf lag afgelopen jaar ook boven de 1, wat betekent dat het bovengemiddeld volatiel was.
Defensieve aandelen AEX
Defensieve aandelen zijn over het algemeen stabielere aandelen (lage volatiliteit). Dit zijn vaak aandelen van bedrijven die producten of diensten leveren die mensen altijd nodig hebben. Denk hierbij aan telecommunicatie, levensmiddelen en energie.
Voorbeelden van defensieve aandelen uit de AEX index zijn Ahold Delhaize, KPN en Unilever. Deze bedrijven verkopen essentiële producten die ook worden afgenomen als het minder goed gaat met de economie. Het afgelopen jaar hadden deze bedrijven ook een erg lage bèta.
Conclusie
Hopelijk heb je iets gehad aan dit artikel over volatiliteit bij aandelen uit de AEX index. We hebben de volatiliteit van alle aandelen berekend en daarna de meest volatiele aandelen nog even kort besproken. Ten slotte hebben we nog gekeken naar cyclische en defensieve aandelen uit de AEX, iets wat gerelateerd is aan volatiliteit.
Vergroot je financiële kennis!
Disclaimer
We zijn geen professioneel adviseurs. De informatie op deze website is gebaseerd op onze persoonlijke mening en ervaring. Dit is een geen enkel geval financieel advies. Let op: beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt je inleg (deels) verliezen. Dit artikel kan reclame bevatten. Wil je gaan beleggen bij een broker, bekijk dan altijd het prospectus op de website van de betreffende broker.
