Categorieën
Beter met Geld

Studieschuld: hoe kun je er het beste mee omgaan?

Wat moet je met je studieschuld doen? Is versneld aflossen verstandig? En hoe zit het met een studieschuld en een hypotheek?

Volgens het CBS hebben meer dan 1.400.000 Nederlanders een studieschuld. Je bent dus zeker niet alleen. Wat moet je eigenlijk met die studieschuld doen? Aflossen natuurlijk, maar is versneld aflossen verstandig? En hoe zit het met een hypotheek? In dit artikel lees je alles dat je moet weten over je studieschuld.

Wat kun je verwachten?

De gemiddelde studieschuld

In 2019 hadden alle Nederlanders bij elkaar een studielening van €19,3 miljard. Volgens het CBS is het gemiddelde bedrag aan studieschuld €13.700. Dit geeft wellicht een vertekend beeld omdat sommige mensen een erg lage of hoge studielening hebben. De leeftijdsgroep 25 tot 45 jaar heeft de hoogste gemiddelde studieschuld: €16.500.

Checken huidige hoogte studieschuld & rente

Wellicht is dit het meest spannende deel. Hoeveel studieschuld heb je precies? Van wegkijken wordt de schuld niet kleiner, dus je kunt hem beter onder ogen komen.

Daarnaast weet iedereen dat de rente van een studielening ‘laag’ is, maar hoe laag is de rente precies? De rente van de studieschuld kan iedere 5 jaar veranderen dus het is ook waardevol om af en toe te kijken hoe hoog de actuele rente precies is.

Je kunt de hoogte van je studieschuld én de huidige rente zien in MijnDUO.

Waar bestaat een studieschuld uit?

Een studieschuld kan bestaan uit verschillende onderdelen. Uit welke onderdelen de studielening precies is opgebouwd heeft te maken of je in de oude of nieuwe regeling valt.

Oude regeling (15 jaar)

In de oude regeling kan de studieschuld opgebouwd zijn uit vijf onderdelen:

  • Basisbeurs
  • Aanvullende beurs
  • Lening
  • Studentenreisproduct
  • Collegegeldkrediet

Nieuwe regeling (35 jaar)

In de nieuwe regeling is de basisbeurs afgeschaft. Er blijven dan vier onderdelen over waaruit de studieschuld opgebouwd kan zijn.

  • Aanvullende beurs
  • Lening
  • Studentenreisproduct
  • Collegegeldkrediet

Rente

De rente op een studielening is laag. Hierdoor lijkt de studielening helemaal niet zo’n probleem. Er zitten echter een paar addertjes onder het gras.

Het eerste is dat de rente van de studieschuld elke vijf jaar kan veranderen. De rente is op het moment laag, maar dit is niet altijd zo geweest. Het kan zo zijn dat de rente gaat stijgen in de komende 5, 10 of 15 jaar. In dat geval kun je (veel) meer gaan betalen.

Bovendien wordt er gerekend met samengestelde rente. Dit betekent dat er rente wordt berekend over de verschuldigde rente. De rente die je in het eerste jaar moet betalen wordt bij de totale studieschuld gevoegd, waardoor je nog tientallen jaren rente moet betalen over deze rente. Dit wordt ook het rente-op-rente effect genoemd.

Albert Einstein noemde het principe van samengestelde rente het achtste wereldwonder omdat het effect zo krachtig is om een lange termijn. Laat het rente-op-rente effect dus zo min mogelijk tegen je werken.

Voordelen studieschuld

De voordelen van een lening? Dat klinkt misschien gek. Die kunnen er echter zeker zijn. Een studieschuld heeft, ten opzichte van andere leningen, een aantal voordelen.

Goede voorwaarden

Als mensen het over de studielening hebben dan wordt het unique selling point van de studielening ook vaak genoemd; lage rente. De rente van een studielening valt mee in vergelijking met de rente op andere leningen. Bovendien heb je lang de tijd om de studieschuld af te lossen en wordt er een deel kwijtgescholden als je het echt niet kunt betalen.

Unieke kans

Een studielening is een unieke kans om je eerder in je leven, als je nog weinig geld hebt, te kunnen focussen op jezelf ontwikkelen. Je hoeft dan minder te werken en kan in deze tijd bijvoorbeeld studeren of bij een vereniging gaan. Wat dat betreft is de studielening een unieke kans. Het is een opstapje voor iedereen die zichzelf wil ontwikkelen. Als deze investering in jezelf zich uiteindelijk terugbetaald, dan kun je de studielening terugbetalen.

Nadelen studieschuld

Hoewel een studielening vaak wordt gezien als ‘gratis geld’ zitten er dus ook echt wel nadelen aan een studielening.

Rente

De lage rente van de studielening is voor veel mensen dan ook een vrijbrief om maximaal te gaan lenen. De laatste jaren is de rente zelfs 0%. Het is echter niet zeker dat de rente op de studieschuld ook laag blijft. Elke vijf jaar wordt deze namelijk opnieuw bepaalt.

De afgelopen jaren zijn er behoorlijke schommelingen geweest in de rentepercentages. Over een periode van 35 jaar zou de rente ook weer kunnen stijgen.

JaarRente
20210%
20200%
20190%
20180%
20170%
20160,01%
20150,12%
20140,81%
20130,60%
20121,39%
20111,50%
20102,39%
20093,58%
20084,17%
20073,70%
Bron: DUO.

Een lage rente kan bovendien een grote impact hebben over een langere periode. Dit komt door de samengestelde rente.

Hypotheek

Door een studieschuld kan het kopen van een huis lastiger worden. De studielening wordt door banken namelijk meegenomen in je maandlasten, waardoor het bedrag dat je aan hypotheek kunt krijgen lager wordt. We komen later terug op de impact van een studieschuld op het krijgen van een hypotheek.

Studieschuld aflossen

Als je een studielening hebt, dan ontkom je er niet aan om deze af te lossen. De eerste jaren nadat je bent afgestudeerd ontkom je er trouwens wel aan, want er geldt een aanloopfase. In deze periode van twee jaar hoef je nog niks af te lossen, maar het kan wel.

Met nieuwe regeling heb je 35 jaar de tijd om de studielening af te lossen en met de oude regeling heb je hier 15 jaar de tijd voor.

Het minimale bedrag dat je na de aanloopfase moet aflossen hangt af van de hoogte van je studieschuld en je inkomen. Bovendien wordt bij samenwonen ook het inkomen van de partner meegerekend als je een samenlevingscontract hebt. Het bedrag kun je makkelijk berekenen met de rekenhulp van DUO.

Je kunt daarnaast gebruik maken van een aflossingsvrije periode van maximaal 60 maanden (5 jaar). Dit worden jokerjaren genoemd. Je kunt dit verspreiden over de gehele periode, dus het hoeft geen vijf jaar aaneengesloten te zijn.

Ten slotte is het ook mogelijk om extra af te lossen van je studieschuld. In tegenstelling tot veel andere leningen betaal je geen boetebedrag om meer af te lossen.

Studieschuld versneld aflossen of niet?

Je studielening versneld aflossen, is dat wel handig? In veel gevallen loont het niet om je studieschuld versneld af te lossen. De rente is namelijk erg laag.

Als je andere schulden hebt, zoals een persoonlijke lening, dan is het aan te raden om deze zo snel mogelijk af te lossen. Dit gaat dan ook altijd voor de studieschuld, omdat de rente wel 10% kan zijn. Je wilt hier dus zo snel mogelijk vanaf komen.

Versneld aflossen is bovendien ook niet aan te raden als je erg weinig draagkracht hebt en dit in de toekomst waarschijnlijk ook niet gaat krijgen. Na de aflosfase wordt de restschuld namelijk kwijtgescholden. Hier lees je later meer over.

Als je geen andere schulden hebt, dan kun je eigenlijk twee dingen doen met je studielening. In plaats van het versneld aflossen van je studieschuld kun je sparen of beleggen.

Sparen of aflossen?

In plaats van de studieschuld aflossen kun je ook sparen. Je bent in dat geval meer flexibel wat je met het geld kunt doen. Financieel gezien is dit eigenlijk niet zo’n goede oplossing, omdat de spaarrente vaak ongeveer gelijk is aan de rente van de studielening. Je gaat er dus niet (veel) op vooruit. Bovendien loop je het risico dat je het geld toch een keer ergens voor wil gebruiken en het dan uitgeeft in plaats van aflost. Als je twijfelt tussen sparen en aflossen, dan kun je beter aflossen.

Wil je toch sparen? Zoek dan een bank die relatief hoge spaarrentes aanbiedt. Bigbank heeft gratis spaarrekeningen met aantrekkelijke rentes. Daarnaast bieden ze ook spaardeposito’s aan waar je jouw geld voor een aantal jaar vast kunt zetten. In dat geval is de rente nog hoger.

bigbank

Bigbank is een bank die bekend staat om de hoge rentepercentages. Zelfs in een tijd met lage rentes weten ze dit voor elkaar te krijgen. Ze bieden zowel depositocontracten als spaarrekeningen aan met een hoge rentes. Het sparen bij Bigbank is geheel kosteloos.

Beleggen of aflossen?

Als je twijfelt tussen beleggen en aflossen, dan wordt het een heel ander verhaal. Met beleggen kun je namelijk een rendement behalen dat hoger is dan de rente op de studieschuld.

Een realistisch rendement bij beleggen is ongeveer 7% per jaar. Dit is waarschijnlijk meer dan je betaalt bij je hypotheek.

Je kunt op verschillende manieren beleggen, bijvoorbeeld in aandelen en obligaties. Het grootste verschil tussen deze twee is dat aandelen op de lange termijn meer opleveren, maar ook meer risico’s hebben dan obligaties.

Met een simpele strategie zoals indexbeleggen kun je eenvoudig veel spreiding aanbrengen. Hierdoor verminder je het risico.

Als je in aandelen belegt heb je ondanks een goede spreiding altijd last van schommelingen in de markt. Je moet er dus tegen kunnen dat je aandelen soms tijdelijk minder waard worden. Denk hierbij aan een recessie. Op de lange termijn (meer dan 10 jaar) groeit de wereldeconomie altijd, dus het enige dat je hoeft te doen is af te wachten.

Je studielening kun je aflossen in 15 of 35 jaar en hiermee heb je genoeg tijd om een slechte economische periode ‘uit te zitten’. Het levert dus meer op om te beleggen dan om extra af te lossen.

Kwijtschelding studieschuld

Het deel van de studieschuld dat na 15 of 35 jaar nog niet is afgelost wordt kwijtgescholden. Dit geldt overigens niet voor betalingsachterstanden op de studielening.

Als er nog een restschuld is na de aflosfase dan betekent dit dat er niet genoeg draagkracht was om de volledige schuld af te lossen. Hierbij wordt het inkomen van de partner (met een samenlevingscontract) ook meegenomen.

Studieschuld en hypotheek

Een studielening heeft zeker invloed op je hypotheek. Geen zorgen, je kunt alsnog een hypotheek krijgen. Het bedrag dat je kunt lenen wordt alleen lager door de studieschuld.

Rekenen met complete studieschuld

Wanneer je een hypotheek gaat afsluiten, dan kijkt de hypotheekverstrekker naar het hele bedrag dat je ooit bij DUO hebt geleend. De reden hiervoor is dat je maandlasten niet veranderen als je volgens ‘het boekje’ hebt afgelost.

Stel je hebt ooit €20.000 geleend bij DUO en inmiddels al €18.000 afgelost, dan wordt er nog steeds gerekend met €20.000. Je maandlasten zijn namelijk nog steeds gelijk.

Als je extra aflost op je studielening, dan worden je maandlasten lager. In dat geval kan de hypotheekverstrekker wel rekenen met een lager bedrag.

Als je het bedrag dat je kunt lenen wil verhogen dan kun je dus extra aflossen op je studieschuld. De rente op de studielening is lager dan op een hypotheek. Vraag je dus af of het handig om meer af te lossen op je studieschuld, om dit daarna duurder terug te lenen bij de bank. In dat geval kun je het geld beter zelf als eigen vermogen in het huis stoppen.

Weging studieschuld

Bij het bepalen van je maximale hypotheek worden alle schulden meegenomen. Elke schuld krijg hierbij een weging. Met deze weging wordt bepaald wat de impact is van de schuld op de woonlasten. In tegenstelling tot een persoonlijke lening weegt de studieschuld veel minder zwaar.

Een persoonlijke lening telt voor 2% mee. Stel je hebt een persoonlijke lening van €5.000, dan worden je woonlasten met €100 per maand (2% * €5.000) verlaagd.

Bij de studielening is er een verschil tussen de oude en de nieuwe regeling. Bij de nieuwe regeling is er namelijk een langere looptijd en hierdoor worden de maandlasten ook lager.

In de oude regeling telt de studieschuld voor 0,65% mee en in de nieuwe regeling telt de studieschuld mee voor 0,35%.

Rekenvoorbeeld oude situatie

In dit voorbeeld gaan we uit van een studielening van €20.000 in de oude situatie. Je studielening telt in dat geval mee voor 0,65%. Per maand is de invloed op je woonlasten 0,65% * €20.000 = €130.

Rekenvoorbeeld nieuwe situatie

De impact van de studieschuld is lager in de nieuwe situatie. Met hetzelfde bedrag als studielening worden je woonlasten die je kunt dragen met 0,35% * €20.000 = €70 verlaagd.

Studieschuld wel of niet vermelden

Een studieschuld is niet BKR-geregistreerd en daarom kan de hypotheekverstrekker ook niet zien of je een studieschuld hebt en hoe hoog deze is.

Het is echter wel aan te raden om je studielening te vermelden bij het afsluiten van een hypotheek. Als je dit niet doet kun je meer lenen, maar dan loop je het risico dat je maandlasten te hoog worden.

Bovendien vervalt de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) als je de studieschuld niet vermeldt. De Nationale Hypotheek Garantie kan je helpen om de restschuld van je hypotheek kwijt te schelden als je arbeidsongeschikt of werkloos raakt.

Conclusie

Het is goed om na te denken over wat je het beste met je studieschuld kunt doen. Het kan namelijk een aardig verschil maken. Hopelijk kun je met dit artikel een betere beslissing maken. Mocht je toch nog vragen hebben over je studielening, laat het weten onder dit artikel of stuur ons een e-mail.

Disclaimer

We zijn geen professioneel adviseurs. De informatie op deze website is gebaseerd op onze persoonlijke mening en ervaring. Dit is een geen enkel geval financieel advies. Let op: beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt je inleg (deels) verliezen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *